Lavandula angustifolia in Groningen
Wanneer je aan lavendel denkt, zie je waarschijnlijk de uitgestrekte paarse velden in Frankrijk voor je. Maar wist je dat lavendel ook prachtig groeit in Nederland? Dat ontdekte ik jaren geleden in de tuin van mijn collega Will van de Dragende Natuur, midden in het authentieke Groningse landschap.
Hier groeit Lavandula angustifolia, de echte lavendel. In juli verandert de tuin in een oase van dieppaars, lila, zachtroze en witte tinten. Bijen zoemen rond en vlinders gaan van de ene bloem naar de andere. In deze tuin proef en voel je hoe kennis en traditie van moeder op dochter zijn doorgegeven. Met zorg en aandacht worden de planten gestekt, verzorgd en geoogst. Deze lavendel wordt kleinschalig verwerkt tot producten voor persoonlijk gebruik, volledig biologisch en met respect voor de natuur. Zelfs de bijen hebben hier hun eigen plek dankzij de bijenkasten van Will.
Lavendel in Groningen: kleurenpracht en eenvoud
Geen uitgestrekte akkers vol lavendel, geen oogstmachines of toeristische drukte. In een gewoon Gronings dorp vind je een alledaagse familie, nuchter van geest, warm van hart en gastvrij voor iedereen die langskomt.
De lavendel groeit hier op kleine schaal. De bloeiende arens steken prachtig af tegen de muren van het huis, terwijl bloembakken beschutte hoekjes creëren waarin geur en kleur samenkomen. Alles wordt met de hand geoogst en verwerkt.
Van de oogst worden geurzakjes voor de linnenkast gemaakt, huisgemaakte siroop, koekjes, vinaigrettes en andere producten waarin de geur en smaak van lavendel op een natuurlijke manier tot hun recht komen.
Sinds enkele jaren destilleer ik hier met mijn koperen ketel de vers geoogste lavendel tot etherische olie en hydrolaat. Terwijl de ketel langzaam op temperatuur komt en de eerste stoom opstijgt, vult de lucht zich met een geur die tegelijk fris, kruidig en verfijnd is. Het moment waarop de eerste druppels etherische olie verschijnen, blijft bijzonder. Voor mij is dat het moment waarop de plant haar essentie prijsgeeft.
Lees ook: Lavendel destilleren – van bloem tot geurige essentie.
Wanneer bloeit lavendel in Nederland?
Lavendel bloeit in Nederland meestal van half juni tot in augustus, afhankelijk van het weer. Juli is de maand waarin de planten volop bloeien en de geur het meest intens is. Kort daarna is het ideale moment aangebroken om de bloemen te oogsten voor drogen of destillatie.
Welke lavendelsoorten groeien in Nederland?
Er bestaan verschillende soorten lavendel, ieder met een eigen karakter.
- Lavandula angustifolia – de echte lavendel. Bekend om haar verfijnde geur en hoogwaardige etherische olie. Ook wel Lavandula officinalis or Lavande Fine genoemd.
- Lavandula stoechas – herkenbaar aan de opvallende “vlindertjes” boven op de bloemaren. Deze soort houdt van warmte en vraagt een beschutte standplaats.
- Lavandula × intermedia (lavandin) – een natuurlijke kruising die rijk bloeit en veel wordt gebruikt voor geurzakjes en decoratieve toepassingen.
In Groningen groeit vooral Lavandula angustifolia. Dit soort staat wereldwijd bekend om de kwaliteit van haar etherische olie. Hoewel lavandin vaak een hogere olieopbrengst geeft, kiezen veel aromatherapeuten juist voor Lavandula angustifolia vanwege haar verfijnde geurprofiel en brede toepassingsmogelijkheden binnen de aromatherapie.
Van bloem tot geurige essentie
Elke zomer reis ik met mijn koperen destilleerketel naar Groningen. Naast mijn ketel neem ik ruim vijfentwintig jaar ervaring mee als aromatherapeut, geurspecialist en alchemist.
Tijdens de traditionele stoomdestillatie ontstaan twee bijzondere producten: lavender essential oil en lavendelhydrolaat. De olie is krachtig en geconcentreerd, terwijl het hydrolaat zacht en subtiel is.
Binnen de aromatherapie gebruiken we beide producten voor huidverzorging, therapeutische ondersteuning en geurbeleving. Tijdens onze tweedaagse masterclass All About Lavendel kun je dit hele proces zelf ervaren. Van het plukken van de bloemen tot het zien van de eerste druppel olie die uit de ketel verschijnt. Van het stekken van lavendel tot het maken van verzorgingsproducten.
Hier in Groningen komen ambacht, kennis en natuur samen. De lavendel laat zien dat een plant veel meer kan zijn dan een geurige struik. Ze vertelt een verhaal over aandacht, vakmanschap en leven met de seizoenen.
Lees meer over onze Masterclass All About Lavendel.
Lavendel verzorgen en snoeien
Een lavendelplant houdt van zon, droge en licht kalkrijke grond en voldoende lucht rondom de wortels. Te natte grond verdraagt zij slecht.
- Snoei in het voorjaar en vlak na de bloei voor een compacte, gezonde struik.
- Geef lavendel een zonnige plek; dit bevordert een rijke bloei en verlengt de levensduur van de plant.
In de tuin van Will zie je hoe goed deze eenvoudige verzorging werkt.
Waarom lavendel zo geliefd is
Lavendel spreekt al eeuwenlang tot de verbeelding. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de geur van Lavandula angustifolia ontspannend kan werken en ondersteuning kan bieden bij stress en onrust. Daarnaast trekt de plant bijen en vlinders aan en draagt zij bij aan de biodiversiteit.
Voor mij gaat lavendel, net als alle andere aromatische planten, verder dan geur of werkzame stoffen.
Wanneer je bewust ruikt, ontstaat er ruimte om werkelijk aanwezig te zijn. Een plant vertelt dan een verhaal via de geur. Dat is voor mij de verbinding from soul to soul. Stel je open zodra je een geur ruikt. Wees aandachtig en laat je verrassen door wat komen gaat. Een plant heeft vaak meer te “zeggen” dan dat je van tevoren gedacht zou hebben.
Of je nu één lavendelplant in een pot hebt staan of een hele border vol, lavendel brengt kleur, geur en voor velen rust. In Groningen krijgt deze plant haar eigen karakter. Geworteld in de Groningse veen- en zandgrond is het ieder jaar opnieuw een feest voor onze zintuigen als de arens in bloei staan.
Zelf lavendel ervaren
Wil je zelf beleven hoe Nederlandse, biologisch geteelde lavendel groeit, bloeit en wordt verwerkt tot etherische olie en hydrolaat? Tijdens onze tweedaagse Masterclass All About Lavendel ervaar je het hele proces met al je zintuigen. Je plukt, destilleert, ruikt, maakt producten en ontdekt hoe bijzonder Lavandula angustifolia werkelijk is.
Over de auteur
Joanne Klein Wolterink is aromatherapeut, geurspecialist en docent aromatherapie. Al meer dan 25 jaar verdiept zij zich in de wereld van aromatische planten, etherische oliën en hydrolaten. Vanuit AromaWise deelt zij haar kennis via opleidingen, workshops, lezingen, studiereizen en publicaties. Met haar koperen destilleerketel brengt zij het eeuwenoude ambacht van het destilleren tot leven en laat zij mensen ervaren wat geur met lichaam, geest en emoties kan doen.
